Manifest

MANIFEST KOALICJI 70.3

W okresie PRL polskie państwo posiadało monopol na prowadzenie szkół. Wraz z transformacją ustrojową obywatele zapewnili sobie prawo do zakładania i prowadzenia placówek edukacyjnych. W całym kraju zaczęły powstawać szkoły i przedszkola prowadzone przez stowarzyszenia, fundacje, osoby prywatne czy związki wyznaniowe. Polacy, wcześniej skazani na jednolity system państwowych placówek, mogli odtąd decydować, jak chcą kształcić własne dzieci.

Dostęp do zróżnicowanej oferty edukacyjnej stał się realną wartością dla lokalnych społeczności. Dzięki temu, że polskie szkoły różnią się od siebie profilem, modelem pracy dydaktycznej lub zakresem specjalistycznego wsparcia, rodzice mogą obecnie wybierać placówki odpowiadające potrzebom ich dzieci oraz własnym priorytetom wychowawczym. Chętnie z tej możliwości korzystają, o czym świadczy fakt, że do niesamorządowych szkół i przedszkoli uczęszcza ponad milion dzieci i młodzieży.

Bez stowarzyszeń, fundacji, związków wyznaniowych i innych, oddolnych inicjatyw, taka różnorodność w oświacie nie byłaby możliwa. Zawdzięczamy ją ludziom, którzy wykorzystują swoją wiedzę, pomysły i energię do budowania nowoczesnej edukacji.

W publicznej debacie ich dorobek bywa jednak coraz częściej pomijany. Przybywa też systemowych działań i propozycji rozwiązań, które ograniczają autonomię i zagrażają stabilności finansowej niesamorządowych szkół i przedszkoli. Efektem takiej polityki będzie poważne ograniczenie oferty edukacyjnej, wskutek czego gwarantowana przez Konstytucję wolność wyboru szkoły może okazać się fikcją.

Odbieranie tej wolności budzi nasz stanowczy sprzeciw. W dobie licznych wyzwań, w tym demograficznych, potencjał oddolnych inicjatyw edukacyjnych powinien zostać wykorzystany dla wspólnego dobra, zamiast być ignorowanym czy nawet tłumionym.

Oczekujemy, że władze publiczne będą w tym celu tworzyć warunki sprzyjające funkcjonowaniu – a co za tym idzie także swobodzie wyboru – różnych szkół i przedszkoli. Za kluczowe w tym kontekście uważamy zapewnienie wszystkim placówkom, zarówno tym samorządowym, jak i prowadzonym przez inne podmioty, równego dostępu do publicznych środków, a także stabilnych i racjonalnych ram prawnych dla ich działalności, uwzględniających ich charakter i specyfikę.

Jesteśmy przekonani, że tylko w ten sposób możemy stworzyć w Polsce edukację odpowiadającą potrzebom rodzin i aspiracjom naszego społeczeństwa.